10. Sınıf: Kaybedilen Yıl Olmaktan Nasıl Çıkar?

10. sınıf, lise dört yılının en sessiz yılı. LGS’nin baskısı geçmiş, YKS hâlâ uzak görünüyor, kimse acele etmiyor. Öğretmenlerin “bu yıl rahat, seneye toparlarsın” dediği, ailelerin de not dışında pek bir şey sormadığı bir yıl.

Sorun şu: TYT’de çıkan konuların önemli bir bölümü tam bu yıl işleniyor. Matematikte fonksiyonlar, polinomlar, olasılık; fizikte kuvvet ve hareket; kimyada karışımlar; biyolojide hücre bölünmeleri. 12. sınıfta “temelim yok” diyen öğrencinin temelinin eksik kaldığı yer çoğu zaman burası.

Bu yıl neden savsaklanıyor?

Üç sebebi var ve üçü de anlaşılır. Birincisi, sınav uzak göründüğü için aciliyet hissi yok. İkincisi, 9. sınıfın uyum telaşı geçmiş, öğrenci rahatlamış oluyor. Üçüncüsü, alan seçimi yeni yapıldığı için “asıl derslerim başladı” düşüncesiyle diğer derslere ilgi düşüyor.

Bunların hiçbiri yanlış değil. Yanlış olan, aciliyet olmayan bir yılda hiç düzen kurmamak. Çünkü 11. sınıf müfredatı ağır ve o ağırlıkla birlikte kurulan bir düzen tutmuyor; düzen ancak yükün hafif olduğu yılda oturuyor.

Gerçekçi bir haftalık düzen

Hedef günde beş saat oturmak değil. Bu yıl için doğru soru şu: hangi düzen kasımda da nisanda da ayakta kalır?

Haftada 11 ile 13 saat arası. Bu, sınav yılındaki bir öğrencinin yarısı kadar bile değil ve tam olarak öyle olması gerekiyor. Amaç yormak değil, alışkanlığı kalıcı hâle getirmek.

Hangi dersler öne çıkıyor?

Bu yıl bütün derslere eşit davranmak gerekmiyor. Sınav müfredatına doğrudan giren derslerle okul notu için yeterli olanları ayırmak, zamanı iki katına çıkarıyor.

• Matematik. Kesintisiz gitmesi gereken tek ders. 10. sınıf konuları TYT’de doğrudan soru olarak çıkıyor, üstelik 11. sınıf konularının da önkoşulu.
• Türkçe. Okul dersi ayrı, TYT’nin Türkçe kısmı ayrı. Günde 10 paragraf sorusu, yıl sonunda iki bin sorunun üzerine çıkıyor.
• Fizik, kimya, biyoloji. Sayısal ve eşit ağırlık alanındaki öğrenciler için konu bittiğinde soru çözmek yeterli. Günlük çalışma gerekmiyor.
• Yabancı dil. Kısa ve sık. Günde 15 dakika kelime çalışması, dört yılın sonunda dil sınavına hazır bir öğrenci üretiyor.
• Tarih ve coğrafya. Yazılı öncesi yoğun çalışma yeterli. Bu derslerde yıl boyu dağıtılan zaman genellikle geri dönmüyor.

Alan seçimi yeni yapıldıysa

Alanınıza girmeyen derslerde notu tutmak yine önemli, çünkü diploma notu bütün derslerin ortalamasından oluşuyor ve bu not yerleştirme puanına ekleniyor. Alan dışı bir dersten düşük not almak, sınav puanınızdan puan götürüyor. Ama bu derslere sınav hazırlığı gibi çalışmak da gerekmiyor; yazılı öncesi hazırlık yeterli.

Alanınızdan memnun değilseniz bu yıl fark etmenin faydası var. Alan değişikliği talepleri okul yönetimiyle konuşulabiliyor ve 10. sınıfta yapılan bir değişiklik, 11. sınıfta yapılandan çok daha az kayıpla sonuçlanıyor.

Yıl sonunda nerede olmak yeterli?

10. sınıfın sonunda deneme çözüyor olmanız, konu bitirmiş olmanız ya da hedef sıralama belirlemiş olmanız gerekmiyor. Yeterli olan üç şey var:

1. Her gün aynı saatte oturma alışkanlığının yerleşmiş olması.
2. Matematikte 10. sınıf konularının eksiksiz olması.
3. Paragraf ve kelime rutininin kesintisiz sürmesi.

Bu üçünü yaptıysanız 11. sınıfa girdiğinizde, sınıf arkadaşlarınızın çoğundan bir yıl öndesiniz. 11. sınıf rehberimiz o yılın nasıl kurulacağını anlatıyor.

Sık sorulan sorular

10. sınıfta YKS’ye hazırlanmak gerekir mi?

Deneme çözmek ve konu bitirme takvimi kurmak bu yılın işi değil. Ama TYT müfredatının önemli bir bölümü 10. sınıfta işlendiği için, okul derslerini takip etmek zaten dolaylı bir hazırlık oluyor. Matematik ve paragraf rutininin sürmesi yeterli.

10. sınıfta günde kaç saat çalışmalı?

Hafta içi 1,5 ile 2 saat, hafta sonu toplam 3 saat civarı gerçekçi bir aralık. Haftada 11 ile 13 saat. Bu süre 11 ve 12. sınıfta ders yüküyle birlikte kendiliğinden artıyor.

Alan dışı derslere çalışmak gerekli mi?

Sınav hazırlığı düzeyinde değil ama notu tutmak gerekiyor. Diploma notu bütün derslerin ortalamasından oluşuyor ve üniversite yerleştirme puanına 0,12 katsayıyla ekleniyor. Yazılı öncesi hazırlık bu iş için yeterli.

Alan seçimimden memnun değilim, ne yapabilirim?

Değişiklik talebini okul yönetimiyle konuşmak gerekiyor. 10. sınıfta yapılan bir alan değişikliği, 11. sınıfta yapılandan çok daha az müfredat kaybıyla sonuçlanıyor. Karar vermeden önce hangi derste rahat çalıştığınızı bir dönem gözlemlemek işe yarıyor.

Son olarak

10. sınıfın avantajı baskısız olması. Bu avantaj iki şekilde kullanılabiliyor: ya hiçbir düzen kurulmadan geçirilir, ya da düzenin ağırlık olmadan oturduğu yıl olur. İkincisini seçen öğrenciler 12. sınıfta telafi peşinde koşmuyor.

Belirli bir derste ortaokuldan ya da 9. sınıftan gelen bir eksik varsa, kapatmak için en uygun yıl bu. inekle üzerinden branşında uzman öğretmenlerle birebir çalışarak eksiği baskısız bir dönemde tamamlayabilirsiniz.