{"id":6148,"date":"2024-06-16T13:16:02","date_gmt":"2024-06-16T10:16:02","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.inekle.com\/?p=6148"},"modified":"2026-08-25T20:03:38","modified_gmt":"2026-08-25T17:03:38","slug":"selcuklu-meliksah-donemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.inekle.com\/selcuklu-meliksah-donemi\/","title":{"rendered":"Sel\u00e7uklu Melik\u015fah D\u00f6nemi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Melik\u015fah devrinde Sel\u00e7uklulara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en zirveye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. (Ekonomik, mimari, sanat, ilmi, k\u00fclt\u00fcrel, askeri vb.) Amcas\u0131 Kavurd\u2019un isyan\u0131 g\u00fc\u00e7 bela bast\u0131r\u0131l\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc Melik\u015fah tahta ge\u00e7ti\u011finde hen\u00fcz \u00e7ok doydu ve T\u00fcrkmenler de Kavurd\u2019u desteklemekteydi. Sultan Alparslan\u2019\u0131n veziri Nizam\u00fclm\u00fclk\u2019\u00fcn de Melik\u015fah\u2019\u0131n yan\u0131nda olmas\u0131 Melik\u015fah\u0131n kendi iktidar\u0131n\u0131 korumas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Rey\u2019e gelip hazinenin bir k\u0131sm\u0131na T\u00fcrkmenlere da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. (T\u00fcrkmenlerin Kavurd\u2019un yan\u0131nda hareket etmesini engellemek i\u00e7in.) Hamedan yak\u0131nlar\u0131nda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelirler ve bunun sonucunda Melik\u015fah kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-2-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6150\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-2-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-2-300x169.jpg 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-2-768x432.jpg 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-2.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu\u011frul ve \u00c7a\u011fr\u0131 beyler d\u00f6neminde Gazneliler Dandanakan Sava\u015f\u0131 ile a\u011f\u0131r bir yenilgiye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f ve ayn\u0131 zamanda Karahanl\u0131lar ile de m\u00fccadele edilmi\u015f onlar da ma\u011flup edilmi\u015ftir. Fakat buna ra\u011fmen \u00fclkenin do\u011fusunda yani Horasan taraflar\u0131nda Gazneliler de Karahanl\u0131lar da varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirmi\u015ftir. (Sel\u00e7uklulara tabi hale gelmi\u015flerdir.) Fakat nas\u0131l ki Sel\u00e7uklu melikleri f\u0131rsat bulduklar\u0131nda h\u00fck\u00fcmdara kar\u015f\u0131 ayaklan\u0131yorlarsa, Gazneliler ve Karahanl\u0131lar da ayn\u0131 \u015fekilde f\u0131rsat bulunca ayakl\u0131n\u0131yorlard\u0131. Sultan Alparslan\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonraki iktidar de\u011fi\u015fiminde Gazneliler ve Karahanl\u0131lar bir tak\u0131m \u015fehirleri ele ge\u00e7irirler fakat sonras\u0131nda Melik\u015fah ve karde\u015fleri bu \u015fehirleri tekrar al\u0131rlar ve iki devleti itaat alt\u0131na sokarlar. Devletin do\u011fusunda s\u00fckunet sa\u011fland\u0131ktan sonra Melik\u015fah Rey\u2019e geri d\u00f6ner ve ondan sonra devletin merkezini Rey\u2019den \u0130sfahan\u2019a nakleder.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Melik\u015fah Arap Yar\u0131madas\u0131 Hakimiyeti<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-3.webp\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-3-1024x576.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-6151\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-3-1024x576.webp 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-3-300x169.webp 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-3-768x432.webp 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-3.webp 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu\u011frul Bey d\u00f6neminde Abbasi halifeli\u011fi Sel\u00e7uklu hakimiyeti alt\u0131na girmi\u015f daha sonra da Alparslan d\u00f6neminde hutbe, Abbasi halifesi ve Sel\u00e7uklu sultan ad\u0131na okutulmu\u015ftur. Fakat sonras\u0131nda Abbasi halifesi Kaim Biemrillah \u00f6l\u00fcnce Fat\u0131milerin devreye girdi\u011fini ve hutbenin Fat\u0131miler ad\u0131na okutuldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Zaman zaman Hicaz b\u00f6lgesine Fat\u0131miler hakim olurdu. Sultan Melik\u015fah d\u00f6neminde duruma tekrar hakim olunur, hutbe tekrar Abbasi halifesi ve Sel\u00e7uklu sultan\u0131 ad\u0131na okutulur. Sultan Melik\u015fah, Ba\u011fdat \u015fahnesini (emniyet memuru olan kimse) Hicaz b\u00f6lgesini ele ge\u00e7irmek ve s\u00fckuneti sa\u011flamak amac\u0131yla buraya g\u00f6revlendirir. Ba\u011fdat \u015fahnesi Gevherayin, oray\u0131 ele ge\u00e7irmek \u00fczere bir Sel\u00e7uklu beyini g\u00f6revlendirir. Sadece Hicaz de\u011fil; Yemen, Aden taraflar\u0131 da Sel\u00e7uklu hakimiyetine girmi\u015f olur. Yani Arap Yar\u0131madas\u0131 tamam\u0131yla Sel\u00e7uklu kontrol\u00fcne girer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alparslan d\u00f6neminde Ats\u0131z Bey\u2019le ba\u015flayan Suriye fethi, M\u0131s\u0131r, Filistin ve Kud\u00fcs\u2019\u00fcn ele ge\u00e7irilmesi; Melik\u015fah d\u00f6nemindeyse Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n g\u00fcneyine -Yemen\u2019e kadar- Sel\u00e7uklu hakimiyeti geni\u015fler, yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Melik\u015fah Suriye Fethi<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"536\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-4-1024x536.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6152\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-4-1024x536.jpg 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-4-300x157.jpg 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-4-768x402.jpg 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-4.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kutalm\u0131\u015fo\u011fullar\u0131 Anadolu\u2019ya geldi\u011finde bir s\u00fcre b\u00f6lgede -Urfa, Birecik taraflar\u0131- faaliyette bulunurlar. Sonra karde\u015flerden ikisi \u015e\u00f6kli\u2019nin k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131yla Ats\u0131z Bey\u2019le m\u00fccadele eder. Ma\u011flup olup yakalan\u0131nca devlet merkezine g\u00f6nderilirler. Di\u011fer iki karde\u015fi S\u00fcleyman ve Mansur Anadolu\u2019nun i\u00e7lerinde faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. Antakya ahalisi ba\u015flar\u0131ndaki y\u00f6neticinin idaresinden memnun olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in S\u00fcleyman \u015eah\u2019\u0131 davet ederler ve \u015fehri kendisine teslim edeceklerini bildirirler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00fcleyman \u015eah gelip \u015fehre hakim olur fakat daha sonra Halep hakimiyle bir \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7ine girer; Halep hakiminin Melik\u015fah\u2019\u0131n karde\u015fi Tutu\u015f\u2019u daveti \u00fczerine sava\u015f meydana gelir ve sava\u015fta hayat\u0131n\u0131 kaybeder. Artuk Bey de Tutu\u015f\u2019a yard\u0131m eder. (S\u00fcleyman \u015eah her ne kadar Bizans s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n b\u00f6lgelerde hakimiyet sahas\u0131 olu\u015fturmu\u015f, Konyadan \u0130znik\u2019e kadar olan sahay\u0131 hakimiyeti alt\u0131na alm\u0131\u015f olsa da, B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklularla \u00e7at\u0131\u015fmaya girmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00fcr. Bu s\u0131rada T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklu Devleti kurulmu\u015ftur. T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklular\u0131 daha kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir darbe alm\u0131\u015f olur.)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"578\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-5-1024x578.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6153\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-5-1024x578.jpg 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-5-300x169.jpg 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-5-768x434.jpg 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-5.jpg 1050w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lgedeki yerel hakimlerin daveti \u00fczerine Sultan Melik\u015fah d\u00fczeni tekrar tertip etmek i\u00e7in Suriye\u2019ye gelir ve beylerini de civar b\u00f6lgelere g\u00f6nderir. Urfa Emir Bozan hakimiyeti alt\u0131na verilir, Halep\u2019e Aksungur tayin edilir, Antakya da Sel\u00e7uklu hakimiyetine girerek Ya\u011f\u0131s\u0131yan\u2019a b\u0131rak\u0131l\u0131r. Melik\u015fah\u2019\u0131n bu sefer s\u0131ras\u0131nda b\u00f6lgelere bu beyleri idareci olarak vekil tayin etmesinde asl\u0131nda onun ne kadar \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc bir lider oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sadece bunu yapmakla da kalmaz Anadolu\u2019da faaliyette bulunan -ba\u015fta T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklu- beyleri, hakimiyeti ve kontrol\u00fc alt\u0131na almak i\u015fin giri\u015fimlerde bulunur. Suriye b\u00f6lgesine gelmesiyle Ats\u0131z Bey, Ats\u0131z Bey ve Tutu\u015f\u2019un m\u00fccadelesi, b\u00f6lgedeki Arap ve K\u00fcrt yerel hakimlerin M\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131 hasebiyle Abbasi halifesi nezdinde yapt\u0131klar\u0131 giri\u015fimle, b\u00f6lgedeki Sel\u00e7uklu beylerinin faaliyetlerini engellemek i\u00e7in giri\u015fimleri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 zamanda Tutu\u015f\u2019un b\u00f6lgede \u00e7ok geni\u015f bir hakimiyet sahas\u0131 olu\u015fturmas\u0131, kendisi ya da devletin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bir tehdit olu\u015fturmas\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. (Melik\u015fah\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan iktidar m\u00fccadelesi i\u00e7in en \u00f6nde gelen isimlerden biri olan Tutu\u015f\u2019un, m\u00fccadelesini kaybetmesinde vekil tayin edilen beyler rol oynar. -yukar\u0131da yazanlar-)Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6lgedeki durum kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in Melik\u015fah b\u00f6lgeye gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Melik\u015fah d\u00f6neminde Mervanilerin (Diyarbak\u0131r&#8217;da h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f K\u00fcrt veya Arap hanedan\u0131) hakimiyetine de son verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Melik\u015fah D\u00f6neminde Anadolu\u2019nun Durumu<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-6-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6154\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-6-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-6-300x169.jpg 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-6-768x432.jpg 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-6.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklu Devleti\u2019ni kuranlar, B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devleti\u2019ni kuranlarla akrabad\u0131rlar. Tu\u011frul ve \u00c7a\u011fr\u0131 beyler Mikail\u2019in, Kutalm\u0131\u015f ise Arslan Yabgu\u2019nun o\u011fludur. Sel\u00e7uk Bey\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra ailenin ba\u015f\u0131na Arslan Yabgu ge\u00e7mi\u015ftir. Arslan Yabgu, Gazneli Mahmut taraf\u0131ndan bir tehdit olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcp yakaland\u0131ktan sonra kurtar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f fakat ba\u015far\u0131l\u0131 olunamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu\u011frul ve \u00c7a\u011fr\u0131 Beylerin devleti kurulmas\u0131yla, Arslan Yabgu\u2019nun o\u011flu Kutalm\u0131\u015f da devlet i\u00e7inde faaliyetlerde bulunmu\u015ftur. Tu\u011frul Bey\u2019in h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru taht\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc aday\u0131 Kutalm\u0131\u015f isyan eder. Fakat Alparslan ondan daha ak\u0131ll\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in taht\u0131 ele ge\u00e7irir, sonras\u0131nda Kutalm\u0131\u015f \u00f6l\u00fcr. Kutalm\u0131\u015f \u00f6ld\u00fckten sonra Osmanl\u0131 gelene\u011finden farkl\u0131 olarak Kutalm\u0131\u015f\u2019\u0131n o\u011fullar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclmez, sultan\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda yalamaya devam ederler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alparslan\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00e7\u0131kan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131kta Melik\u015fah, amcas\u0131 Kavurd ile m\u00fccadele halinde durumu hen\u00fcz kontrol alt\u0131na alamam\u0131\u015fken bir rivayete g\u00f6re f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulup ka\u00e7\u0131p Anadolu\u2019ya geldikleri s\u00f6ylenir. Di\u011fer bir rivayete g\u00f6re ise bizzat Melik\u015fah taraf\u0131ndan Anadolu\u2019ya g\u00f6nderildikleri s\u00f6ylenir. (Melik\u015fah onlar\u0131 ortadan kald\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, veziri Nizam\u00fclm\u00fclk\u2019\u00fcn hanedan mensuplar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmenin u\u011fursuzluk getirece\u011fini s\u00f6yleyerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri yerine bat\u0131da u\u00e7 b\u00f6lgelere, Anadolu\u2019ya g\u00f6ndermelerini; b\u00f6ylece Bizans\u2019la gaza yaparak m\u00fccadele edebileceklerini, Sel\u00e7uklu ad\u0131na fetihler yapabileceklerini, fetihlerden sonra d\u00fczenin alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturabileceklerini ve sonu\u00e7 olarak devlete zarar veremeyeceklerini s\u00f6yler. Hem de onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesiyle devlet i\u00e7indeki birtak\u0131m gruplar\u0131n tepkisini \u00e7ekmeyece\u011fi s\u00f6yler.)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-7.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-7-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6155\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-7-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-7-300x200.jpg 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-7-768x512.jpg 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-7.jpg 1144w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kutalm\u0131\u015fo\u011flu S\u00fcleyman ve Mansur Anadolu\u2019ya geldikten sonra Anadolu\u2019nun i\u00e7lerine kadar giderler. Malazgirt Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonras\u0131 oldu\u011fundan ve Malazgirt Sava\u015f\u0131 da Bizans\u2019a \u00e7ok a\u011f\u0131r bir darbe indirilmi\u015f oldu\u011fundan Anadolu\u2019da faaliyette bulunan bir tak\u0131m Sel\u00e7uklu beyleri vard\u0131r. Anadolu\u2019da Bizans hakimiyeti sahalar\u0131n\u0131 koruyabilecek bir askeri g\u00fc\u00e7 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nitekim IV. Romanos Diogenes\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan Bizans\u2019la yap\u0131lan anla\u015fma bozuldu\u011fu i\u00e7in sultan\u0131n emriyle Anadolu\u2019nun bat\u0131 b\u00f6lgelerine kadar ilerleyen bir s\u00fcr\u00fc T\u00fcrk beyleri de vard\u0131r. Bu d\u00f6nemde Anadolu\u2019da faaliyetlerde bulunan beylerin aras\u0131nda en me\u015fhuru Artuk Bey\u2019dir. Yine bu d\u00f6nemde S\u00fcleyman \u015eah ve Mansur da Konya\u2019dan \u0130znik\u2019e kadar olan b\u00f6lgeleri ele ge\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bizans imparatorlu\u011fu Malazgirt Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra siyasi istikrar\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi i\u00e7in iktidar m\u00fccadeleleri ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu m\u00fccadele i\u00e7inde rakiplerine kar\u015f\u0131 siyasi \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamak isteyen Bizansl\u0131 y\u00f6netici ve komutanlar, Anadolu\u2019da faaliyette bulunan Sel\u00e7uklu beylerinin deste\u011fini al\u0131rlar. (1078 y\u0131l\u0131nda Botaniates, S\u00fcleyman \u015eah\u2019\u0131n deste\u011fiyle Bizans iktidar\u0131n ele ge\u00e7irir.) Melik\u015fah d\u00f6neminde kendisi taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilen ve Anadolu\u2019da faaliyette bulunan bu bir tak\u0131m beyler, -\u00f6zellikle Kutalm\u0131\u015fo\u011fullar\u0131 S\u00fcleyman ve Mansur- belli bir s\u00fcre sonra m\u00fcstakil olarak hareket etmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131ndan ve merkezi devlet anlay\u0131\u015f\u0131na ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in Anadolu\u2019ya onlar\u0131 itaat alt\u0131na almalar\u0131 i\u00e7in bir ordu g\u00f6nderir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-8.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"508\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6156\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-8.jpg 900w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-8-300x169.jpg 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-8-768x433.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Porsuk\u2019un g\u00f6revlendirilmesiyle yap\u0131lan m\u00fccadelede Mansur \u00f6l\u00fcr. S\u00fcleyman \u015eah da Tutu\u015f\u2019la girdi\u011fi m\u00fccadelede \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. S\u00fcleyman \u015eah\u2019tan sonra faaliyetleri Ebu\u2019l Kas\u0131m s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr fakat onu da etkisiz hale getirmek i\u00e7in Melik\u015fah\u2019\u0131n hareketleri devam eder. (Ebu\u2019l Kas\u0131m, Sultan Melik\u015fah\u2019\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi Porsuk\u2019un deste\u011fiyle Bizans\u2019a kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131lar elde etmi\u015fti. Ancak sonradan ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket etmesinden rahats\u0131zl\u0131k duyan Melik\u015fah, Ebu\u2019l Kas\u0131m\u2019\u0131 bertaraf etmesi i\u00e7in \u00f6nce Porsuk\u2019u, Porsuk ba\u015far\u0131l\u0131 olamay\u0131nca da Emir Bozan\u2019\u0131 g\u00f6revlendirdi. Melik\u015fah\u2019a tabi olarak \u0130znik\u2019te h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmek isteyen Ebu\u2019l Kas\u0131m, Emir Bozan taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Melik\u015fah Bizans \u0130mparatoru Alexios Komnenos\u2019a, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n evlendirilmesi yoluyla akrabal\u0131k kurulmas\u0131 i\u00e7in el\u00e7i g\u00f6nderir. Dolay\u0131s\u0131yla Melik\u015fah, Bizans i\u00e7in tehdit olu\u015fturan Anadolu\u2019daki Sel\u00e7uklu beylerini de dizginlemi\u015f olurdu ve Onlar\u0131n hakimiyetindeki b\u00f6lgeleri de Bizans\u2019a b\u0131rak\u0131rd\u0131. Bizans h\u00fck\u00fcmdar\u0131 B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklularla \u0130znik y\u00f6netimi aras\u0131ndaki m\u00fccadelede \u0130znik y\u00f6netiminin yan\u0131nda yer al\u0131r. S\u00fcleyman \u015eahdan sonra Ebu\u2019l Kaz\u0131m\u2019\u0131n \u0130znik\u2019te hakimiyet kurmas\u0131 Bizans \u0130mparatoru i\u00e7in \u00e7ok tehdit olu\u015fturmazdu \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 kendi di\u015fine g\u00f6re g\u00f6r\u00fcyordu. Fakat B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular buraya gelirlerse onlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kamazd\u0131. Bu sebeple sultan Melik\u015fah\u2019\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi el\u00e7inin s\u00f6ylediklerini pek dikkate almaz.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-9.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-9.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6157\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-9.jpg 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-9-300x225.jpg 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-9-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El\u00e7iyi r\u00fc\u015fvetle sat\u0131n alarak Anadolu\u2019da h\u00fck\u00fcm s\u00fcren beyleri kendisini Melik\u015fah\u2019\u0131n g\u00f6nderdi\u011fini s\u00f6yleyerek tek tek dola\u015fmas\u0131n\u0131, Melik\u015fah ve Bizans imparatoru aras\u0131nda bir h\u0131s\u0131ml\u0131k kurulaca\u011f\u0131n\u0131 anlatmas\u0131n\u0131 ve buray\u0131 bo\u015faltmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemesini ister. Ba\u015fta Sinop olmak \u00fczere pek \u00e7ok yer bo\u015falt\u0131l\u0131r ve bir\u00e7ok kale Bizans\u2019\u0131n tek bir ok bile atmamas\u0131yla Bizans taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k olarak Melik\u015fah tekrar bir el\u00e7i g\u00f6nderir ve Bizans prenseslerinden birisinin o\u011flu ile evlenmesini ister.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunu kabul etmese Melik\u015fah\u2019\u0131n ordusuyla birlikte \u00fczerine gelece\u011fini bilen Bizans imparatoru, istemeyerek de olsa prenseslerden birini Sel\u00e7uklu \u015fehrine g\u00f6nderir fakat Melik\u015fah \u00f6l\u00fcr. (O s\u0131rada kendi imparatorlu\u011funu kurtarmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli politikalar izler.) Melik\u015fah d\u00f6neminde Anadolu bu durumdad\u0131r. Vezir Nizam\u00fclm\u00fclk ile Sultan Melik\u015fah\u2019\u0131n k\u0131sa aral\u0131klarla \u00f6lmesi devlette b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7ar ve uzun s\u00fcreli taht m\u00fccadeleleri ba\u015flam\u0131\u015f olur. Melik\u015fah\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonraki y\u0131llarda Ha\u00e7l\u0131 Seferleri\u2019nin (1095) ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131 da Sel\u00e7uklu Devleti a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">ABBAS\u0130 HAL\u0130FEL\u0130\u011e\u0130<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-10.webp\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-10-1024x576.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-6158\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-10-1024x576.webp 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-10-300x169.webp 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-10-768x432.webp 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-10.webp 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Abbasi halifeli\u011fi ile ilgili olan m\u00fcnasebetlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Melik\u015fah\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Abbasi halifesi ile evlenir ve Cafer ad\u0131nda bir o\u011flu olur. Terken Hatun, Abbasi halifeli\u011fi makam\u0131na, mevcut halifeden sonra torunu Cafer\u2019in tayin edilmesini istemi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Abbasi Halifesi ve Sel\u00e7uklular aras\u0131nda bir gerilim s\u00f6z konusudur. Zaten Ba\u011fdat seferinden sonra hareketleri k\u0131s\u0131tlan\u0131nca bir de halifenin se\u00e7ilmesinde Sel\u00e7uklular\u0131n s\u00f6z sahibi olmas\u0131na bozulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">N\u0130ZAM\u00dcLM\u00dcLK<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-11.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"490\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-11.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6159\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-11.jpg 735w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Selcuklu-Meliksah-11-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Melik\u015fah \u00f6lmeden \u00f6nce son zamanlar\u0131nda rakip ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n, ayr\u0131ca Karahanl\u0131 s\u00fclalesine mensup kar\u0131s\u0131 Terken Hatun\u2019un k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Nizam\u00fclm\u00fclk ile Melik\u015fah\u2019\u0131n aras\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uzun zamand\u0131r vezirlik yapan Nizam\u00fclm\u00fclk\u2019\u00fcn ailesine mensup ki\u015filer, devlet i\u00e7erisinde \u00f6nemli makam ve mevkilere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sultan\u0131n \u00e7evresindekiler Melik\u015fah\u2019\u0131 Nizam\u00fclm\u00fclk konusunda k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131rlar. Fakat Melik\u015fah\u2019\u0131n bir \u015fey yapmas\u0131na gerek kalmadan Nizam\u00fclm\u00fclk, bir Bat\u0131ni fedaisi taraf\u0131ndan Ba\u011fdat\u2019ta \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Sonraki iktidar\u0131n belirlenmesinde de Nizam\u00fclm\u00fclk\u2019\u00fcn o\u011fullar\u0131 etkin rol oynar. Destekledikleri Berkyaruk\u2019un taht\u0131 ele ge\u00e7irmesinde onlar\u0131n rol\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/inekle.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>Evden online ders<\/strong><\/a> almak istiyorsan\u0131z, sitemizi ke\u015ffetmelisiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Melik\u015fah devrinde Sel\u00e7uklulara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en zirveye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. (Ekonomik, mimari, sanat, ilmi, k\u00fclt\u00fcrel, askeri vb.) Amcas\u0131 Kavurd\u2019un isyan\u0131 g\u00fc\u00e7 bela bast\u0131r\u0131l\u0131yor\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6245,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_inekle_views":3,"footnotes":""},"categories":[3151],"tags":[708,22,711,163,2837,49,2836,686,685],"class_list":["post-6148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lgs","tag-ayt","tag-canli-ders","tag-lgs","tag-lys-tavsiyeleri","tag-meliksah","tag-online-dershane","tag-selcuklu","tag-tyt","tag-yks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6148"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10762,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6148\/revisions\/10762"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}