{"id":4709,"date":"2023-09-16T10:49:03","date_gmt":"2023-09-16T07:49:03","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.inekle.com\/?p=4709"},"modified":"2024-08-19T16:37:10","modified_gmt":"2024-08-19T13:37:10","slug":"psikomitolojik-terimler-serisi-bolum-3-katarsis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.inekle.com\/psikomitolojik-terimler-serisi-bolum-3-katarsis\/","title":{"rendered":"Psikomitolojik Terimler Serisi: Katarsis"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cCatharsius\u201d (Katarsis), Yunan mitolojisindeki on iki b\u00fcy\u00fck Olympos Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n en kudretlisi olan, tanr\u0131lar\u0131n tanr\u0131s\u0131, Zeus\u2019un s\u0131fatlar\u0131ndan biridir. Roma mitolojisinde kendisinden \u201cJ\u00fcpiter\u201d ya da \u201cJove\u201d diye s\u00f6z edilen Zeus\u2019un tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan bu s\u0131fat, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze sosyal olgular\u0131n analizinde kullan\u0131lan bir kavram olarak gelmi\u015ftir (Mercatante, 1988). Ayr\u0131ca, Truva Sava\u015f\u0131\u2019ndan A\u015fil\u2019in Thersites\u2019i \u00f6ld\u00fcrmesinin ard\u0131ndan ar\u0131nmas\u0131 da bu kavramla anlat\u0131l\u0131r. Yunanca\u2019da ba\u015fta yaln\u0131zca fiziksel anlam\u0131yla kullan\u0131lan \u201ckatarsis\u201d terimi, zamanla zihinsel anlamda da kullan\u0131lmakla kalmay\u0131p ki\u015filerin manevi ar\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerini de tan\u0131mlarken kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. <em>\u201cPlatonizm\u2019de ise katarsis, ruhun bilgiye do\u011fru ilerleyici y\u00fckseli\u015finin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-13.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-13.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4711\" style=\"width:302px;height:401px\" width=\"302\" height=\"401\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>-A\u015fil ve Thersites,<strong> Antalya Arkeoloji M\u00fczesi*<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6te yandan, Yunan tragedya gelene\u011fi ile de ili\u015fkili olan kavram, Aristoteles\u2019in<strong> <em>\u201cPoetika\u201d*<\/em> <\/strong>adl\u0131 eserinde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir terimdir. Katarsis esas\u0131nda bir izleyici ya da okurun bir sanat eseri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, korku ve ac\u0131ma gibi negatif duygusal deneyimlerinin sonucunda ar\u0131nmas\u0131n\u0131 ifade eder. Zaten, Antik Yunan\u2019daki tragedya oyunlar\u0131n\u0131n amac\u0131 da izleyicilerine bu duygusal ar\u0131nmay\u0131 ya\u015fatmakm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-14.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4712\" style=\"width:448px;height:303px\" width=\"448\" height=\"303\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-14.png 302w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-14-300x203.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 448px) 100vw, 448px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>-Katarsis, Gent Pipa (2007).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ar\u0131nma, temizlenme, gerilimi sona erdirme, rahatlama ve bo\u015falma gibi anlamlar\u0131 kar\u015f\u0131layan \u201ckatarsis\u201d, psikolojide g\u00f6m\u00fcl\u00fc travman\u0131n (nevrozun nedeni) ifade edilmesi, bilince getirilmesi ve serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 sonucu mutlulu\u011fun artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili olup Freudcu psikanaliz ile ili\u015fkilidir. Bir di\u011fer yandan, sosyal psikoloji literat\u00fcr\u00fcnde kar\u015f\u0131m\u0131za sald\u0131rganl\u0131k ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Freud taraf\u0131ndan bireyin sald\u0131rgan duygular\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla kullan\u0131lan ve serbest \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ma dayanan bir y\u00f6ntem olup, esas\u0131nda do\u011fa\u00e7lama olarak geli\u015fen konu\u015fmalar sonucunda fark\u0131na var\u0131lan ba\u011flant\u0131larla bilin\u00e7 alt\u0131ndaki baz\u0131 \u015feylerin bilin\u00e7 \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na dayanmaktad\u0131r. Yani <em>\u201ckatarsis, psikenin i\u00e7inde biriken bask\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131na hizmet etmektedir <\/em>(Bushman, 2002).\u201d<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-16.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4714\" style=\"width:435px;height:326px\" width=\"435\" height=\"326\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-16.png 750w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-16-300x225.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 435px) 100vw, 435px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Notlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>*Antalya Arkeoloji M\u00fczesi: <\/em><\/strong>1922 y\u0131l\u0131nda \u00f6\u011fretmen S\u00fcleyman Fikri Erten taraf\u0131ndan kurulan m\u00fcze, ilk faaliyetlerini bir s\u00fcre Kalei\u00e7i\u2019ndeki Alaaddin Camii\u2019nde g\u00f6sterdikten sonra, 1937 y\u0131l\u0131ndan sonra Yivli Minare K\u00fclliye\u2019sinde g\u00f6sterdikten sonra 1972 y\u0131l\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc binas\u0131na ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. 1988 y\u0131l\u0131nda \u201cAvrupa Konseyi \u00d6zel \u00d6d\u00fcl\u00fc\u201d alan m\u00fczenin 13 adet sergi salonu ile bah\u00e7e sergilenmesi bulunmaktad\u0131r. Koleksiyonundaki arkeolojik eserlerin \u00e7o\u011fu yerli-yabanc\u0131 arkeologlar\u0131n b\u00f6lgede yapt\u0131klar\u0131 kaz\u0131lardan elde edilmi\u015f olup, etnografik eserler ise m\u00fcze uzmanlar\u0131nca b\u00f6lgeden toplanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-17.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-17-edited.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4716\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-17-edited.png 1600w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-17-edited-300x188.png 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-17-edited-1024x640.png 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-17-edited-768x480.png 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-17-edited-1536x960.png 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>M\u00fczenin en ilgin\u00e7 k\u00f6\u015felerinden baz\u0131lar\u0131<\/em>; Prehistorya salonundaki k\u00fcp mezar, Kaz\u0131lar salonunun orta vitrinini s\u00fcsleyen Elmal\u0131-Bay\u0131nd\u0131r T\u00fcm\u00fcl\u00fcslerinden elde edilen \u0130.\u00d6.7.yy buluntular\u0131, \u0130mparatorlar salonundaki siyah beyaz mermerden yap\u0131lm\u0131\u015f dans\u00f6z heykeli, yeni binan\u0131n alt kat\u0131nda Patara oygu mezarlar\u0131na ait bir \u00f6rnek ile yine ayn\u0131 binan\u0131n \u00fcst kat\u0131nda sergilenen Sikke ve Korydella defineleridir. Ayr\u0131ca Aspendos \u00e7inileri, Sel\u00e7uklu Kuran-\u0131 Kerim\u2019i, eski hattatlar\u0131m\u0131z\u0131n elinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f hilye, naat, ic\u00e2zet ve kat\u0131\u011f gibi yaz\u0131 levhalar\u0131, tekke malzemeleri tart\u0131 aletleri, b\u00f6lgenin k\u00f6ylerinde dokunan D\u00f6\u015femealt\u0131 hal\u0131lar\u0131ndan \u00f6rnekler ile 15.yy\u2019la ait bir U\u015fak hal\u0131s\u0131 Etnografya b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn en ilgin\u00e7 eserlerindendir.<strong><em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>*Poetika:<\/em><\/strong> Aristoteles\u2019in sanat hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini bir b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde sunan ve onun \u015fiir sanat\u0131 ile ilgili kuramlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bu estetik tarihi y\u00f6n\u00fcnden \u00e7ok \u00f6nemli olan eser, ayn\u0131 zamanda tarihte sanat olay\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran ilk eser olma \u00f6zelli\u011fine sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kaynak\u00e7a:<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bushman, Brad J. (2002). \u201cDoes Venting Anger Feed or Extinguish the Flame? Catharsis, Rumination, Distraction, Anger, and Aggressive Responding\u201d. The Society for Personality and Social Psychology, Vol: 28, No: 6: 724-731<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mercatante, Anthony S.(1988). World Mithology and Legend. Facts on File. New York: Facts on File.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sena Sar\u0131ta\u015f<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-18.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-18.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4717\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">16.09.2023<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cCatharsius\u201d (Katarsis), Yunan mitolojisindeki on iki b\u00fcy\u00fck Olympos Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n en kudretlisi olan, tanr\u0131lar\u0131n tanr\u0131s\u0131, Zeus\u2019un s\u0131fatlar\u0131ndan biridir. Roma mitolojisinde kendisinden \u201cJ\u00fcpiter\u201d ya\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4389,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[380,1113,3,102,88],"tags":[708,2329,22,1845,1054,2330,711,163,49,154,2328,1676,686,70,151,685],"class_list":["post-4709","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogrenciler-soruyor","category-sks","category-tavsiyeler","category-vay-canina","category-veliler-icin","tag-ayt","tag-bolum-uc","tag-canli-ders","tag-ile-ogreniyorum","tag-inekle-blog","tag-katarsis","tag-lgs","tag-lys-tavsiyeleri","tag-online-dershane","tag-online-ozel-ders","tag-psikomitolojik-terimleer","tag-serisi","tag-tyt","tag-universite-tercih","tag-universiteliden-ozel-ders","tag-yks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4709","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4709"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4709\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}