{"id":3482,"date":"2022-11-15T09:59:46","date_gmt":"2022-11-15T06:59:46","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.inekle.com\/?p=3482"},"modified":"2024-08-19T16:14:31","modified_gmt":"2024-08-19T13:14:31","slug":"karbon-ayak-izi-nedir-ve-azaltmak-icin-ne-yapabiliriz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.inekle.com\/karbon-ayak-izi-nedir-ve-azaltmak-icin-ne-yapabiliriz\/","title":{"rendered":"Karbon Ayak \u0130zi Nedir ve Nas\u0131l Azalt\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Merhaba de\u011ferli inekle \u00f6\u011frencisi, velisi ve \u00f6\u011fretmeni! Bu yaz\u0131m\u0131zda k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n en b\u00fcy\u00fck etkenlerinden biri olan sera gazlar\u0131 sal\u0131m\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak bilinen karbon ayak izinin ne oldu\u011funu, karbon ayak izini etkileyen fakt\u00f6rleri ve bunu azaltmak i\u00e7in yap\u0131labileceklerden bahsedece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-38.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"544\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-38-1024x544.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3487\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-38-1024x544.png 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-38-300x159.png 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-38-768x408.png 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-38-1536x816.png 1536w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-38.png 1808w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lk \u00f6nce karbon ayak izinin ne oldu\u011fuyla ba\u015flayal\u0131m. Karbon ayak izi, insan faaliyetleri sonucu salg\u0131lanan toplam sera gaz\u0131 (karbondioksit (CO<sub>2<\/sub>), metan gaz\u0131 (CH<sub>4<\/sub>), nitr\u00f6z oksit (N<sub>2<\/sub>O), ozon (O<sub>3<\/sub>) vb.) miktar\u0131n\u0131 belirtmektedir. Asl\u0131nda karbon ayak izi, atmosfere insan faaliyetleri sonucunda salg\u0131lanan toplam sera gazlar\u0131n\u0131n karbon cinsinden ifadesidir. Bahsedilen insan faaliyetleri; \u0131s\u0131nma, ayd\u0131nlatma, beslenme, ula\u015f\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k, end\u00fcstri faaliyetleri ve al\u0131\u015fveri\u015f olabilmektedir. Karbon ayak izinin y\u00fckselmesiyle atmosferdeki sera etkisiyle \u0131s\u0131 tutumu artmakta ve bu k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 h\u0131zland\u0131rarak iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi yaratmaktad\u0131r. Karbon ayak izini, dolay\u0131s\u0131yla, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 azalt\u0131p kontrol alt\u0131nda tutabilmek i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcrebilirlik \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu ba\u011flamda s\u00fcrd\u00fcrebilirlik, var olan enerjinin D\u00fcnya\u2019n\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131na sebep vermeden ba\u015fka sistemlere aktar\u0131lmas\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flamak amac\u0131yla Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim, Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc (UNESCO) 17 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131 (SKA) belirlemi\u015ftir. Bu ama\u00e7lar a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Yoksullu\u011fa Son<\/li><li>A\u00e7l\u0131\u011fa Son\u00a0 \u00a0<\/li><li>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Bireyler \u00a0<\/li><li>Nitelikli E\u011fitim \u00a0<\/li><li>Toplumsal Cinsiyet E\u015fitli\u011fi\u00a0 \u00a0<\/li><li>Temiz Su ve Sanitasyon \u00a0<\/li><li>Eri\u015filebilir ve Temiz Enerji\u00a0 \u00a0<\/li><li>\u0130nsana Yak\u0131\u015f\u0131r \u0130\u015f ve Ekonomik B\u00fcy\u00fcme\u00a0 \u00a0<\/li><li>Sanayi, Yenilik\u00e7ilik ve Altyap\u0131<\/li><li>E\u015fitsizliklerin Azalt\u0131lmas\u0131<\/li><li>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015eehirler ve Topluluklar \u00a0<\/li><li>Sorumlu \u00dcretim ve T\u00fcketim \u00a0<\/li><li>\u0130klim Eylemi \u00a0<\/li><li>Sudaki Ya\u015fam \u00a0<\/li><li>Karasal Ya\u015fam \u00a0<\/li><li>Bar\u0131\u015f, Adalet ve G\u00fc\u00e7l\u00fc Kurumlar \u00a0<\/li><li>Ama\u00e7lar \u0130\u00e7in Ortakl\u0131klar \u00a0<\/li><\/ol>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-37.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"580\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-37-1024x580.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3486\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-37-1024x580.png 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-37-300x170.png 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-37-768x435.png 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-37.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karbon ayak izi miktar\u0131n\u0131 yedi\u011fimiz yemek \u00e7e\u015fidinden, ula\u015f\u0131m \u015feklimize kadar hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok noktas\u0131ndaki aktivitemiz etkilemektedir. \u00d6rnek vermek gerekirse, yedi\u011fimiz et bazl\u0131 g\u0131dalar (\u00f6zellikle k\u0131rm\u0131z\u0131 et) sebzelere g\u00f6re daha \u00e7ok karbon i\u00e7erdi\u011finden, et t\u00fcketim miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a bir ki\u015finin salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 sera gaz\u0131 miktar\u0131, dolay\u0131s\u0131yla karbon ayak izi miktar\u0131 artmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir \u00f6rnekle, hepimizin bildi\u011fi gibi arabalardan sal\u0131nan egzozdan \u00e7\u0131kan gazlar, sera gaz\u0131 etkisi g\u00f6sterip karbon ayak izini artt\u0131rmaktad\u0131r, bundan dolay\u0131 y\u00fcr\u00fcme, bisiklet veya toplu ta\u015f\u0131ma ile yap\u0131lan ula\u015f\u0131m \u015fekilleri, ki\u015fisel ara\u00e7lara g\u00f6re daha az sera gaz\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131ndan, karbon ayak izinin azalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7o\u011fu k\u0131yafet veya \u00fcr\u00fcn i\u00e7in fabrikalarda \u00fcretildi\u011fi ve bu fabrikalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok fazla enerji t\u00fcketildi\u011finden, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her al\u0131\u015fveri\u015f, karbon ayak izinin artmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. \u00d6zellikle ithal \u00fcr\u00fcnlerde \u00fcretim d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in de ara\u00e7 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, ithal \u00fcr\u00fcnlerin al\u0131nmas\u0131 karbon ayak izinin daha da artmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-36.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"470\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-36-1024x470.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3485\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-36-1024x470.png 1024w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-36-300x138.png 300w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-36-768x352.png 768w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-36-1536x705.png 1536w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-36.png 1807w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karbon ayak izini azaltmak amac\u0131yla, ta\u015f\u0131t kullan\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca s\u0131n\u0131rland\u0131rabilir ve toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131 ki\u015fisel ara\u00e7lara g\u00f6re tercih edebilir, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yerli \u00fcr\u00fcnler kullan\u0131p sat\u0131n alabilir, \u00f6zellikle k\u0131rm\u0131z\u0131 et t\u00fcketimini azaltabilir, fosil yak\u0131t (k\u00f6m\u00fcr gibi) kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltabilir, geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilen \u00fcr\u00fcnleri geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kutular\u0131na atarak geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme katk\u0131 sa\u011flayabilir ve plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131 en aza indirmeyi \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-39.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"534\" height=\"329\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-39.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3488\" srcset=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-39.png 534w, https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-39-300x185.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 534px) 100vw, 534px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her ne kadar dikkat edilse de karbon sal\u0131m\u0131 ya\u015faman\u0131n bir ger\u00e7e\u011fidir fakat m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca karbon ayak izini azaltmaya \u00e7al\u0131\u015fmak ve bunun fark\u0131nda olmak gelecek nesiller, \u00e7evreye katk\u0131 ve D\u00fcnya i\u00e7in ki\u015fisel olarak yapabilece\u011fimiz en iyi \u015feylerden biridir. Bundan dolay\u0131, karbon ayak izinin nelere ba\u011fl\u0131 oldu\u011funun, etkilerinin ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n sebepleri ile ciddiyetinin fark\u0131nda olmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beste Dip\u00e7in<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-35.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/image-35.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3483\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">15.12.2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Merhaba de\u011ferli inekle \u00f6\u011frencisi, velisi ve \u00f6\u011fretmeni! Bu yaz\u0131m\u0131zda k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n en b\u00fcy\u00fck etkenlerinden biri olan sera gazlar\u0131 sal\u0131m\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3484,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[380,1113,3,102,88],"tags":[1780,708,1782,1552,702,22,1226,849,641,1781,1779,719,711,163,1199,49,154,686,70,151,685],"class_list":["post-3482","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogrenciler-soruyor","category-sks","category-tavsiyeler","category-vay-canina","category-veliler-icin","tag-ayak","tag-ayt","tag-bilinci","tag-biyoloj","tag-blog","tag-canli-ders","tag-cevre","tag-fen","tag-inekle","tag-izi","tag-karbon","tag-kimya","tag-lgs","tag-lys-tavsiyeleri","tag-ogreniyorum","tag-online-dershane","tag-online-ozel-ders","tag-tyt","tag-universite-tercih","tag-universiteliden-ozel-ders","tag-yks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3482","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3482"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3482\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}