{"id":3435,"date":"2022-11-03T12:14:06","date_gmt":"2022-11-03T09:14:06","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.inekle.com\/?p=3435"},"modified":"2022-11-03T12:16:24","modified_gmt":"2022-11-03T09:16:24","slug":"matematik-insanlarin-kurguladigi-bir-oyun-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.inekle.com\/matematik-insanlarin-kurguladigi-bir-oyun-mu\/","title":{"rendered":"Matematik \u0130nsanlar\u0131n Kurgulad\u0131\u011f\u0131 Bir Oyun mu?"},"content":{"rendered":"\n

Evet; o form\u00fcl\u00fc akl\u0131nda tutamad\u0131n, o soruyu \u00e7\u00f6zemedin ya da b\u00f6yle \u015feylerle bir anda neden u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n akl\u0131na geldi. Kalemi, ka\u011f\u0131d\u0131 veya \u00f6n\u00fcndeki herhangi bir nesneyi \u00f6fkeli bir \u015fekilde tutup bir k\u00f6\u015feye atmak istedin. Sonra k\u00f6t\u00fc matematik muhalifi perilerin sana ”Bir iki \u00e7\u0131lg\u0131n\u0131n can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan kurgulad\u0131\u011f\u0131 yapmac\u0131kl\u0131k” \u015feklinde usulca f\u0131s\u0131ldad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da i\u015fin i\u00e7ine katarsak o matematik art\u0131k senin i\u00e7in matematik olmaz, insanlar\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 bir oyun gibi bir \u015fey olur. Peki ger\u00e7ekten matematik insanlar\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 bir oyun mudur?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n


\u00d6ncelikle, seninle baya\u011f\u0131 eskiye gitmemiz gereklidir. Ba\u015ftan uyar\u0131m\u0131 yapay\u0131m, gidece\u011fimiz zamanda matematik bilen insanlar yok. Matematik yok, matematik\u00e7i yok! \u015eimdi bir arazideyiz ve yan\u0131m\u0131zda koyunlar\u0131m\u0131z var, sabah i\u015fe koyulduk ak\u015fam i\u015f bitince eve d\u00f6n\u00fc\u015f yapaca\u011f\u0131z, koyunlar\u0131m\u0131z acaba sabahki getirdi\u011fimiz \u015fekilde mi? Eksiklik var m\u0131? Fazlal\u0131k var m\u0131? Sorular\u0131 tabii ki de bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n


Bunun i\u00e7in bir y\u00f6ntem bulmal\u0131y\u0131z, bulmal\u0131y\u0131z da nas\u0131l bir y\u00f6ntem olmal\u0131? Tela\u015f yapmadan sa\u011fa sola bakt\u0131ktan sonra yerdeki ta\u015flarla koyunlar\u0131 bire bir e\u015fleme fikri akl\u0131m\u0131za gelsin, ertesi g\u00fcn koyunlar\u0131 tek tek ta\u015flarla e\u015fle\u015ftirdikten sonra ak\u015fam eve d\u00f6nerken o e\u015flemeyi tekrar yapal\u0131m. E\u011fer hi\u00e7 artan ta\u015f ve koyun yoksa koyunlar\u0131m\u0131z sabahki \u015feklinde, e\u011fer elimizde fazladan ta\u015f kald\u0131ysa koyunlar\u0131m\u0131z sabahki \u015feklinden kalan ta\u015f kadar eksik, e\u011fer ta\u015f yokken e\u015fle\u015fmeyen koyun varsa koyunlar\u0131m\u0131z sabahki \u015feklinden fazla.
\u0130\u015fte matematik denilen \u015feyin, bu \u015fekilde benzer olaylardan t\u00fcremi\u015f olabilirli\u011finden s\u00f6z edebiliriz. \u015eimdi as\u0131l sorunumuz olan ”Matematik ger\u00e7ekten kurgulanm\u0131\u015f bir oyun mudur?” sorusuna yan\u0131t arayal\u0131m. Bu soruda kaynak bizim i\u00e7in i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evren ve evrenin bir par\u00e7as\u0131 olan do\u011fa olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n


Bir Kivi ve Matematik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Yanda bir kivi diliminin otuz alt\u0131 b\u00f6lmeden olu\u015ftu\u011fu ve her bir b\u00f6lmenin yakla\u015f\u0131k on derece oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Ar\u0131lar ve Matematik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n


<\/strong>Ar\u0131lar\u0131n bal mumundan yapt\u0131klar\u0131 muhte\u015fem eserleri birer alt\u0131gendir (En iyi depolama \u015fekline sahip geometrik \u015feklin alt\u0131gen oldu\u011fu bilim insanlar\u0131nca kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.).<\/p>\n\n\n\n

Ay\u00e7i\u00e7e\u011fi ve Matematik. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Ay\u00e7i\u00e7e\u011finin merkezinden d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru soldan sa\u011fa ve sa\u011fdan sola do\u011fru \u00e7ekirdek say\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131yla elli be\u015f ve seksen dokuz sonucunu verir. Bu iki say\u0131n\u0131n oran\u0131 ise alt\u0131n oran\u0131 vermektedir. Yani yakla\u015f\u0131k olarak bu sonu\u00e7 1.6 \u015feklindedir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Do\u011fan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan a\u011fa\u00e7 ve onun meyvesi, yine do\u011fan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan ar\u0131 ve onun muhte\u015fem eseri, ayn\u0131 \u015fekilde ay\u00e7i\u00e7e\u011fi birer do\u011fadan matematik \u00f6rneklerini bizlere sunmu\u015ftur.
Do\u011fa matemati\u011fi en estetik ve karizmatik haliyle bizlere sunmaktad\u0131r.
Bilmek,g\u00f6rmek,\u015fa\u015f\u0131rmak ve anlamak i\u00e7in do\u011faya bakmak yeterlidir.
Say\u0131s\u0131z do\u011fal \u00f6rnekleriyle i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evren, matemati\u011fin tamamen kurgusal bir oyun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizlere g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Emre Kahraman<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

03.11.2022<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Evet; o form\u00fcl\u00fc akl\u0131nda tutamad\u0131n, o soruyu \u00e7\u00f6zemedin ya da b\u00f6yle \u015feylerle bir anda neden u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n akl\u0131na geldi. Kalemi, ka\u011f\u0131d\u0131 veya \u00f6n\u00fcndeki\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3445,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,688,380,50,7,1113,3,690,102,88,689],"tags":[708,1253,702,22,1017,830,641,1758,163,1757,1759,1760,49,154,1755,98,686,70,151,685],"class_list":["post-3435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-calisma-stratejileri","category-mys","category-ogrenciler-soruyor","category-online-egitim","category-sinavlar","category-sks","category-tavsiyeler","category-tyt","category-vay-canina","category-veliler-icin","category-yks","tag-ayt","tag-bir","tag-blog","tag-canli-ders","tag-dusunme","tag-geometri","tag-inekle","tag-kurgusal","tag-lys-tavsiyeleri","tag-matemaik","tag-midir","tag-mudur","tag-online-dershane","tag-online-ozel-ders","tag-oyun","tag-sayisal","tag-tyt","tag-universite-tercih","tag-universiteliden-ozel-ders","tag-yks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3435\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}