{"id":3045,"date":"2022-03-01T12:07:27","date_gmt":"2022-03-01T09:07:27","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.inekle.com\/?p=3045"},"modified":"2024-08-19T16:05:27","modified_gmt":"2024-08-19T13:05:27","slug":"turk-dili-ve-edebiyati-hakkinda-bilmemiz-gerekenler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.inekle.com\/turk-dili-ve-edebiyati-hakkinda-bilmemiz-gerekenler\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 Hakk\u0131nda Bilmeniz Gerekenler"},"content":{"rendered":"\n

Merhaba sevgili inekle \u00f6\u011frencisi! Bug\u00fcn sana d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r \u00f6\u011frenim g\u00f6rmekte oldu\u011fum T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda bilgi vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Umuyorum ki bu yaz\u0131 tercih s\u00fcrecinde i\u015fine yarar, T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 okumak istiyorsan bu yaz\u0131 akl\u0131ndaki soru i\u015faretlerini giderebilir.<\/p>\n\n\n\n

\"Kitab\u0131n\"\/<\/figure>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle \u201cT\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131\u201d ile \u201cT\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 \u00d6\u011fretmenli\u011fi\u201d B\u00f6l\u00fcmlerini birbirinden ay\u0131rmam\u0131z gerekiyor. T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 \u00d6\u011fretmenli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00fcniversitelerin \u201cE\u011fitim Fak\u00fcltesi\u201dnde bulunur. Ders y\u00fck\u00fcn\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 e\u011fitim bilimleriyle alakal\u0131d\u0131r. Yani T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 alan\u0131yla ilgili dersler almam\u0131z\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00f6\u011fretmenlik i\u00e7in gerekli e\u011fitimleri de al\u0131r\u0131z. T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc ise \u00fcniversitelerin \u201cEdebiyat Fak\u00fcltesi\u201d yahut \u201cFen-Edebiyat Fak\u00fcltesi\u201dnde bulunur. Bu b\u00f6l\u00fcmde e\u011fitim bilimleriyle ilgili bir ders y\u00fck\u00fcm\u00fcz yoktur, yaln\u0131zca T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 ile ilgili alan bilgisi ediniriz ve derslerimizin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn i\u00e7eri\u011fi yaln\u0131z bu ama\u00e7 i\u00e7in \u015fekillenmi\u015ftir. T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 \u00d6\u011fretmenli\u011fi \u201c\u00f6\u011fretmen\u201d yeti\u015ftirmek, T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 ise \u201ct\u00fcrkolog\u201d yeti\u015ftirmek amac\u0131ndad\u0131r. Bizim \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6l\u00fcm, t\u00fcrkolog yeti\u015ftirmek amac\u0131nda olan T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

\"a\u00e7\u0131k,<\/figure>\n\n\n\n

T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131, be\u015f anabilim dal\u0131ndan olu\u015fur. Anabilim dallar\u0131n\u0131 e\u011fitim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015fl\u0131klar\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. B\u00f6l\u00fcm, \u201cEski T\u00fcrk Dili,\u201d \u201cYeni T\u00fcrk Dili,\u201d \u201cEski T\u00fcrk Edebiyat\u0131,\u201d \u201cYeni T\u00fcrk Edebiyat\u0131\u201d ve \u201cT\u00fcrk Halk Edebiyat\u0131\u201d ad\u0131nda be\u015f anabilim dal\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Eski T\u00fcrk Dili, G\u00f6kt\u00fcrk T\u00fcrk\u00e7esinden ba\u015flayarak eski T\u00fcrk dillerinin alfabelerini, gramer \u00f6zelliklerini ve dilleri genel hatlar\u0131yla \u00f6\u011fretmeyi ama\u00e7lar. Kabaca \u00f6rnek vermek gerekirse \u201cbarda\u00e7\u0131,\u201d \u201ck\u00f6zni\u201d gibi eski T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6zc\u00fcklerin anlamlar\u0131n\u0131 ve gramer \u00f6zelliklerini (s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en ses olaylar\u0131, alm\u0131\u015f olduklar\u0131 ekler) \u00f6\u011frenece\u011fiz. B\u00f6l\u00fcmle ilgili baz\u0131 \u00f6rnek dersler: G\u00f6kt\u00fcrk T\u00fcrk\u00e7esi, Karahanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi, K\u0131p\u00e7ak T\u00fcrk\u00e7esi…<\/p>\n\n\n\n

\"Beyaz<\/figure>\n\n\n\n

Yeni T\u00fcrk Dili, genel olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esinin ve yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki T\u00fcrk\u00e7enin gramer \u00f6zelliklerine odaklan\u0131r. Fonetik, morfoloji, s\u00f6z dizimi gibi bir dilin temel yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan alanlarda bilgi sahibi olur ve edindi\u011fimiz bilgileri s\u00f6zc\u00fckler ve c\u00fcmleler \u00fczerinde tespit etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Bunun yan\u0131nda Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esiyle yaz\u0131lm\u0131\u015f Arap harfli bir metni okumay\u0131, Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin gramer \u00f6zelliklerini de bu anabilim dal\u0131nda \u00f6\u011freniriz. B\u00f6l\u00fcmle ilgili baz\u0131 \u00f6rnek dersler: T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esinde S\u00f6z Dizimi, Morfoloji (Bi\u00e7im Bilgisi), Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi Grameri…<\/p>\n\n\n\n

\"Macbook'un<\/figure>\n\n\n\n

Eski T\u00fcrk Edebiyat\u0131, T\u00fcrklerin \u0130slamiyet\u2019i kabul\u00fcyle ortaya \u00e7\u0131kan edebiyat anlay\u0131\u015f\u0131ndan ba\u015flayarak Tanzimat Edebiyat\u0131 dedi\u011fimiz d\u00f6neme dek uzanan edebiyat\u0131 kapsar. Burada Divan edebiyat\u0131 etraf\u0131nda olu\u015fmu\u015f edebiyat \u00fcr\u00fcnlerini incelemeyi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esine \u00e7evirmeyi \u00f6\u011frenir; Divan edebiyat\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fi hakk\u0131nda bilgi sahibi oluruz. Devrin \u015fairleri hakk\u0131nda bilgi edinir ve \u015fiirleri hem kendi \u00f6zellikleriyle hem de sosyok\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan analiz etmeyi \u00f6\u011freniriz. B\u00f6l\u00fcmle ilgili baz\u0131 \u00f6rnek dersler: 11-14. Y\u00fczy\u0131l T\u00fcrk Edebiyat\u0131 Tarihi, Metin \u015eerhi, Tekke Edebiyat\u0131…<\/p>\n\n\n\n

\"Y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f<\/figure>\n\n\n\n

Yeni T\u00fcrk Edebiyat\u0131, Tanzimat Edebiyat\u0131\u2019ndan ba\u015flayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek uzanan aland\u0131r. Bu anabilim dal\u0131nda Tanzimat Edebiyat\u0131\u2019n\u0131 olu\u015fturan s\u00fcre\u00e7leri, bu edebiyat d\u00f6nemindeki ki\u015filer ve eserlerini inceleriz. Tanzimat Edebiyat\u0131\u2019ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm edebi topluluklar, fig\u00fcrler, edebiyat ad\u0131na \u00f6nemli olgu ve olaylar, d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve ba\u015fka bir\u00e7ok \u015fey bu alana tab\u00eedir. Anabilim dallar\u0131 aras\u0131nda en \u201cteorik\u201d i\u00e7eri\u011fe sahip anabilim dal\u0131 Yeni T\u00fcrk Edebiyat\u0131\u2019d\u0131r. B\u00f6l\u00fcmle ilgili baz\u0131 \u00f6rnek dersler: Yeni T\u00fcrk Edebiyat\u0131nda T\u00fcrler, \u0130kinci Yeni \u015eiiri, Edebiyat Topluluklar\u0131, Metin Tahlilleri, Edebiyat ve Sosyal Bilimler, Edebiyat ve Felsefe…<\/p>\n\n\n\n

\"Kitaplar\u0131n<\/figure>\n\n\n\n

Son anabilim dal\u0131 olan T\u00fcrk Halk Edebiyat\u0131 ise, \u0130slamiyet\u2019i kabul\u00fcn \u00f6ncesinden ba\u015flayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek gelen halk bilimi \u00fcr\u00fcnlerini inceler. Halk bilimi (folklor) hakk\u0131ndaki teorileri tan\u0131r ve ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcnler \u00fczerinde tart\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Mitoloji, destan, efsane, masal ve halk hikayesi gibi \u00fcr\u00fcnleri bu b\u00f6l\u00fcmde \u00f6\u011freniriz. B\u00f6l\u00fcmle ilgili baz\u0131 \u00f6rnek dersler. \u00c2\u015f\u0131k Edebiyat\u0131, Folklor, Mitoloji-Efsane, Halk Hikayesi…<\/p>\n\n\n\n

\"A\u00e7\u0131k<\/figure>\n\n\n\n

Bu be\u015f anabilim dal\u0131ndan da her d\u00f6nem almak zorunda oldu\u011fumuz dersler vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir d\u00f6nemde her anabilim dal\u0131ndan en az bir zorunlu dersiniz vard\u0131r. Ancak se\u00e7meli derslerinizi, ilgi duydu\u011funuz anabilim dal\u0131n\u0131n derslerinden se\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar b\u00f6l\u00fcmle ilgili nesnel bilgiler. Biraz da b\u00f6l\u00fcm hakk\u0131nda kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimi payla\u015fmak istiyorum. \u201cEdebiyat\u201d\u0131 anlamak ve yorumlamak pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan ki\u015fisel bir s\u00fcre\u00e7tir. Yani demek istedi\u011fim, X \u00dcniversitesinde \u00f6\u011frenece\u011fimiz edebiyat ve Y \u00dcniversitesinde \u00f6\u011frenece\u011fimiz edebiyat baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar i\u00e7erebilir. E\u011fer T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tercih etme niyetimiz varsa tercih edece\u011fimiz \u00fcniversitelerin akademik kadrosuna ve akademisyenlerin yazm\u0131\u015f olduklar\u0131 makalelere g\u00f6z atabilir, tercihimiz hakk\u0131nda fikir edinebiliriz. Akademisyenleri \u201ck\u00f6t\u00fc\u201d ve \u201ciyi\u201d olarak ay\u0131rt etti\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnme sak\u0131n! Ayn\u0131 konu hakk\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f iki farkl\u0131 akademisyenin makaleleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsan konuyu daha iyi anlayabilirsin.<\/p>\n\n\n\n

\"bo\u015f,<\/figure>\n\n\n\n

Bununla birlikte b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ad\u0131n\u0131n yaln\u0131zca \u201cT\u00fcrk Edebiyat\u0131\u201d olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat etmelisin. Bir de \u201cT\u00fcrk Dili\u201d var. \u00d6\u011frencilerin pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan beklentisinin kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 \u015fey budur. Yani \u201cG\u00f6kt\u00fcrk T\u00fcrk\u00e7esi\u201d \u00f6\u011frenmek senin i\u00e7in s\u0131k\u0131c\u0131 olabilir, ancak \u201ct\u00fcrkolog\u201d olabilmek i\u00e7in bu gereklidir. \u00d6rne\u011fin ben \u201cK\u0131p\u00e7ak T\u00fcrk\u00e7esi\u201d dersinden \u00e7\u0131kt\u0131ktan on dakika sonra \u201cYeni T\u00fcrk Edebiyat\u0131nda Mitoloji\u201d dersine giriyorum. Derslerde s\u00fcrekli Sait Faik\u2019in \u00f6yk\u00fclerini tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, Orhan Pamuk\u2019un romanlar\u0131n\u0131 analiz etti\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnmemelisin. T\u00fcm bu dersler bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr, e\u011fer b\u00f6l\u00fcme ilgiliysen hepsi keyiflidir -tamam; kabul, baz\u0131s\u0131 zorlay\u0131c\u0131 da olabilir!<\/p>\n\n\n\n

\"2019-ncov,<\/figure>\n\n\n\n

Gelelim \u201cSen \u015fimdi \u00f6\u011fretmen mi olacaks\u0131n?\u201d sorusuna. Buna yan\u0131t\u0131m\u0131z: Hay\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm, bilim insan\u0131 yeti\u015ftirmek \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015f bir m\u00fcfredata sahiptir. Ancak bu b\u00f6l\u00fcmde \u00f6\u011frenim g\u00f6rd\u00fckten sonra \u201cpedagojik formasyon\u201d alarak \u00f6\u011fretmenlik yapman\u0131z da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ama\u00e7 dedi\u011fimiz gibi bilim insan\u0131, yani akademisyen yeti\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n

\"Bej<\/figure>\n\n\n\n

T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011frencisiysek kullanaca\u011f\u0131m\u0131z materyal \u201ckitap\u201d olacakt\u0131r. Kimi zaman okumay\u0131 arzu etti\u011fimiz romanlar\u0131 ertelemek zorunda kal\u0131p \u201cTaa\u015f\u015fuk-\u0131 Talat ve Fitnat\u201d\u0131 -T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n ilk roman\u0131 kabul edilir- okumam\u0131z gerekecek. Bu s\u0131k\u0131c\u0131 ve faydas\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcrse b\u00f6l\u00fcmle ilgili bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmemiz gerekebilir. Ancak endi\u015felenmeyelim, tabii ki okumak istedi\u011fimiz romanlara da zaman ay\u0131rabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\"Kitap<\/figure>\n\n\n\n

Tercih etmek istedi\u011fin \u00fcniversitenin web adresinden T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn i\u00e7eri\u011fine ve m\u00fcfredat\u0131na eri\u015febilirsin. \u00c7o\u011fu \u00fcniversite bu payla\u015f\u0131m\u0131 yap\u0131yor. Umar\u0131m faydal\u0131 bir i\u00e7erik olmu\u015ftur, ba\u015far\u0131lar! <\/p>\n\n\n\n

Furkan Berk Ustao\u011flu<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

01.03.2022<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Merhaba sevgili inekle \u00f6\u011frencisi! Bug\u00fcn sana d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r \u00f6\u011frenim g\u00f6rmekte oldu\u011fum T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda bilgi vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Umuyorum ki\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3046,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[353,380,7,3,690,10,102,88,689],"tags":[1160,708,702,1157,22,1159,1154,825,641,947,711,163,1156,49,154,93,97,1158,1153,1161,686,70,151,943,685],"class_list":["post-3045","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inekle-ogretmenleri-2","category-ogrenciler-soruyor","category-sinavlar","category-tavsiyeler","category-tyt","category-universite-tercihi","category-vay-canina","category-veliler-icin","category-yks","tag-anlatim","tag-ayt","tag-blog","tag-bolumlerin","tag-canli-ders","tag-dil-ve","tag-dili","tag-edebiyat","tag-inekle","tag-istanbul","tag-lgs","tag-lys-tavsiyeleri","tag-nasildir","tag-online-dershane","tag-online-ozel-ders","tag-pinekleme","tag-sozel","tag-tavsiyeeleri","tag-turk","tag-turkcee","tag-tyt","tag-universite-tercih","tag-universiteliden-ozel-ders","tag-universitesi","tag-yks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3045"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3045\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.inekle.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}